Giới thiệu về Quang phổ Raman

[kingfox]

1. Giới thiệu :

Khi ánh sáng tác dụng với mô có thể cung cấp thông tin về bệnh lý và sinh lý.

Ánh sáng tác dụng với mô có thể sinh ra 4 loại quang phổ sau :

- Quang phổ hấp thụ.
- Quang phổ huỳnh quang.
- Quang phổ phát xạ.
- Quang phổ Raman.

Trong bài này ta sẽ tìm hiểu phổ Raman qua khái niệm thiết bị sử dụng và các ứng dụng trong y sinh.

2. Nguyên lý quang phổ Raman :

- Tán xạ Rayleigh.
- Tán xạ Raman Stokes.
- Tán xạ Raman Anti-Stokes.

[Để xem được link, vui lòng đăng ký làm thành viên. ]

Các phương pháp Raman :

- Quang phổ Raman tán xạ hồng ngoại gần (NIR).
- Quang phổ Raman dùng phép biến đổi Fourier (FT).
- Quang phổ Raman bằng cách tăng bề mặt (SERS)
- Quang phổ Raman cộng hưởng UV (UVRR)

3. Thiết bị phổ :

Nguồn sáng :

- Laser ion Argon.
- ND : Laser YAG.
- Titanium: Laser Sapphire.
- Diode laser.

[Để xem được link, vui lòng đăng ký làm thành viên. ]

Dụng cụ dò và máy quang phổ :

- CCD camera.

[Để xem được link, vui lòng đăng ký làm thành viên. ]

- CCD dùng cho NIR.
- CCD bị hiệu ứng chuẩn.

Thiết bị phân tích và thu nhận tín hiệu :

- Đầu dò sợi quang :

[Để xem được link, vui lòng đăng ký làm thành viên. ]

[Để xem được link, vui lòng đăng ký làm thành viên. ]

4. Ứng dụng quang phổ Raman vào chẩn đoán lâm sàng :

- Chẩn đoán từ bên ngoài là cần thiết để thấy được khả năng của phổ Raman trong chẩn đoán lâm sàng.
- Đặc trưng phổ Raman của các phần tử sinh học như: axit nucleic, protein, lipit dùng để chẩn đoán tính chất bệnh lý.
- Tiềm năng của quang phổ khả kiến trong chẩn đoán ở một số cơ quan: ngực, thực quản, cổ tử cung.

* Ung thư vú :

- Là loại ung thư phổ biến ở phụ nữ, gây tử vong cao khoảng 18%.
- Nguyên nhân: do mô ác tính ở vùng ngực.
- Alfano dùng FT-Raman cắt lớp mô ở vùng ngực để quan sát và thấy những mô khác nhau( mô bình thường, mô lành tính, ác tính..) -> những dãy sóng khác nhau.
- Redd chẩn đoán bằng cách quan sát đỉnh của các chất: carotenoids, myolobin, lipit được lấy từ mô cần chẩn đoán.
- Redd chẩn đốn bằng cch quan st đỉnh của cc chất: carotenoids, myolobin, lipit được lấy từ mơ cần chẩn đốn.

[Để xem được link, vui lòng đăng ký làm thành viên. ]

* Ung thư cổ tử cung :

- Cấu tạo bởi 2 lớp biểu mô: lớp biểu mô hình vảy và biểu mô hình cầu.
- Nguyên nhân: do lớp tiếp xúc giữa 2 lớp biểu mô hay còn gọi là mối nối squamo-columnar.
- Phương pháp chẩn đoán :

+ Xét nghiệm bằng Papanicolaou (Pap)
+ Dùng phổ FT-Raman để phát hiện ung thư
+ Dùng phổ Raman dựa vào phương pháp in vivo & in vitro để phát hiện tiền ung thư.
+ Dùng phổ NIR-Raman để chẩn đoán mô cổ tử cung dựa vào phương pháp in vivo.

* Ung thư da :

- Cấu tạo gồm 2 phần chính: lớp biểu bì và lớp da nằm dưới lớp biểu bì.
- Nguyên nhân: do tia cực tím và các tác nhân hóa lý khác.
- Có 2 loại ung thư da thường gặp :

+ Ung thư lành tính (nonmelanoma): gồm basal cell carcinoma (BCC) chiếm 75% và squamos cell carcinoma (SCC) chiếm 20%
+ Ung thư ác tính (malignant melanoma) chiếm 4%: tỉ lệ tử vong là 77%.

5. Các phương pháp chẩn đoán :

- Xét nghiêm vùng da bị tổn thương từ sinh thiết.
- Dùng phổ quang học dưa trên sự phát xạ huỳnh quang.
- Dùng phổ FT-Raman để xác định đặc điểm của da.
- Dùng phổ Raman hội tụ điểm dựa vào phương pháp in vivo.
- Dùng phổ Raman dựa vào phương pháp in vitro để phân biệt BCC.

[Để xem được link, vui lòng đăng ký làm thành viên. ]

Để xem bài viết chi tiết, click [Để xem được link, vui lòng đăng ký làm thành viên. ].