Hiện tượng lão hóa da

Ánh nắng mặt trời đóng một vai trò cực kỳ quan trọng trong cuộc sống của nhân loại. Nắng đem lại sự sống cho muôn loài, làm cho cây cối xanh tốt, đơm hoa kết trái. Về mặt sức khỏe, ánh nắng mặt trời còn tiêu diệt nhiều mầm bệnh, vi trùng gây bệnh có trong không khí như vi trùng lao… giúp loài người chúng ta có thể phòng tránh được nhiều bệnh tật nguy hiểm. Hơn nữa, nhờ tác động của ánh nắng mặt trời mà tiền chất vitamin D nằm dưới da trở thành vitamin D hoạt động giúp chúng ta phòng tránh được bệnh còi xương.Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích của ánh nắng mặt trời đối với sức khỏe, việc tiếp xúc quá thường xuyên và trực tiếp với ánh nắng mặt trời có thể dẫn đến một số ảnh hưởng bất lợi cho sức khỏe đặc biệt là đối với làn da.

Da được ví như chiếc áo của cơ thể mỗi người. Da bao bọc các cơ quan bộ phận bên trong đồng thời phản ảnh những tình trạng bệnh tật của cơ thể đối với môi trường sống. Da còn có nhiệm vụ như một cơ quan giải độc cho cơ thể bằng sự tiết mồ hôi, đồng thời chuyển hóa tiếp nhận nguồn dinh dưỡng cho cơ thể. Do đó một diện tích rộng luôn được tiếp xúc, đón nhận ánh sáng mặt trời cho nên da cũng chịu ảnh hưởng tác động rất nhiều của ánh nắng mặt trời.

Có người còn xem da như một tấm áo đi mưa tuyệt hảo đáng quý. Da bảo vệ cơ thể với muôn ngàn tác nhân nguy hại của môi trường. Da cũng giữ thân nhiệt bình thường trước những thay đổi nóng lạnh bất thường trong ngoài. Da còn tạo vẻ đẹp cho con người vì sắc đẹp thể hiện trước hết trên làn da hồng hào, mịn màng, trong mát. “Nhất dáng, nhì da”, trắng như men sứ, mịn như sa tanh mà.

Trong bài này chúng ta cùng tìm hiểu thêm những tác động của ánh nắng mặt trời đối với làn da mà cụ thể là sự lão hóa da.

1. CẤU TẠO DA

Da gồm 3 lớp:

- Biểu bì (epidermis)

Biểu bì là lớp ngoài cùng của da, có độ dày khoảng 70 – 120 micron, riêng ở lòng bàn tay và bàn chân biểu bì có độ dày khoảng 800  – 1200 micron.

Lớp biểu bì được hình thành từ 15-25 lớp của các tế bào biểu bì chủ yếu là Keratinocyte. Lớp biểu bì bảo vệ da chống lại các tác hại từ bên ngoài và giúp cân bằng tự nhiên từ bên trong.

- Hạ bì (dermis)

Lớp hạ bì dày 1-3mm. Hạ bì hỗ trợ biểu bì bằng cấu trúc collagen và clastin. Tất cả nằm trong hợp chất gel giàu glycosaminoglycan(GAG´s). Hạ bì là nơi hoạt động của Imedeen.

Hạ bì có ba thành phần chính:

§ Collagen (Chất keo): Làm cho da bền và mềm dẻo.

§ Elastin (Sợi đàn hồi): Tạo cho da tính đàn hồi.

§ Chất gel-like giàu polysaccharide. Các chất này là những phân tử có thể hấp thụ 1.000 lần trọng lượng trong nước và chịu trách nhiệm duy trì độ ẩm của làn da. 

Ba yếu tố này được tạo ra bởi các nguyên bào sợi.

- Chân bì (subcutis)

Lớp này gắn với lớp da đối với cơ nằm dưới, sụn và xương và cũng là nơi chất béo được lưu trữ.

2. CHỨC NĂNG CỦA DA

Da có nhiều nhiệm vụ như:

- Bảo vệ cơ thể chống laị với sự xâm nhập của vi sinh vật, hóa chất, chấn thương do va chạm.

- Ðiều hòa thân nhiệt.

- Nhận các cảm giác nóng lạnh, đau đến từ bên ngoài.

- Nguồn sản xuất sinh tố D khi tiếp cận với ánh nắng mặt trời.

- Bài tiết các chất thải trong quá trình chuyển hóa của cơ thể(mồ hôi, chất bã nhờn)

- Tích trữ năng lượng cho thể thể hoạt động

3 . SỰ LÃO HÓA DA

3.1. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LÃO HÓA DA

3.1.1. Ảnh hưởng của collagen:

Da gồm có nhiều loại mô: mạch máu, dây thần kinh, chân lông và lông, cơ (bắp thịt) chân lông – khi ta “nổi da gà” hay “dựng tóc gáy” là những cơ này co thắt lại làm da “nổi” và tóc dựng đứng lên - mỡ, và hai lớp tế bào da, lớp bì và lớp biểu bì. Những mô này đều được bao bọc bởi một loại mô “loãng” chứa nhiều nước, gọi là mô liên kết. Mô liên kết được cấu tạo bởi chất tạo keo (collagen) - một loại protein có đặc tính giữ nước rất nhạy – làm cho da mềm mại, gấp, co giãn dễ dàng khi cơ thể cử động. Collagen không phải là những tế bào mà chỉ là một hợp chất hữu cơ (gồm cacbon, hydro, oxy và nito) được các tế bào của mô liên kết tiết ra và “trùng tu” đều đặn...

3.1.2. Gốc tự do và sự nhăn da:

Các phản ứng sinh hóa bên trong tế bào “phóng” ra các gốc tự do  (radical libre, free radical). Các gốc tự do là nguyên nhân của sự tự hủy hoại, của sự lão hóa ở cấp tế bào. Các phân tử của chất tạo keo colagen  (vốn dứng riêng rẽ với nhau) bị các gốc tự do dán vào nhau, gây nên những “liên kết chéo” (cross-linkage): cấu trúc căn bản của collagen bị xáo trộn. Các tế bào của mô liên kết chịu trách nhiệm bài tiết và trùng tu collagen cũng bị hư hại... nên da mất dần tính đàn hồi. Các vết nhăn xuất hiện.

3.1.3. Vệ sinh và dinh dưỡng tác động đến làn da:

Thực hiện đúng theo các nguyên tắc sau đây sẽ giúp bạn có một làn da mịn màng tươi trẻ:

- ăn đầy đủ: nhiều rau quả, củ tươi, ít thịt ít mỡ;

-  uống đủ nước: từ 1lít – 1lít rưỡi mỗi ngày;

- ngủ đủ: 7,8 tiếng mỗi ngày;

-  thể dục thể thao để máu huyết lưu thông tốt;

-  giữ gìn vệ sinh thân thể;

-  giữ cho tâm lúc nào cũng thanh thản thoải mái;

-  tránh rượu chè thuốc lá, cờ bạc…

3.1.4. Chế độ dinh dưỡng:

Đối với những người có làn da xấu bác sĩ khuyên bạn nên thực hiện theo thực đơn sau đây: dùng những thức ăn “giảm viêm” trong ba ngày:

- Cá hồi

- Rau xanh đậm với dầu o-liu và nước chanh (thay giấm).

- Món tráng miệng sẽ là các loại dâu trái (mọng nước như dâu tây, dâu ta...) và dưa đỏ.

3.1.5. Trạng thái thần kinh:

Ưu tư, phiền muộn, hay lo âu căng thẳng cũng làm con người đau ốm, suy nhược cơ thể, nước da cũng già héo, nhăn nhúm rất nhanh.

3.2. NGUYÊN NHÂN GÂY LÃO HÓA DA

- Do di truyền: Đây là sự lão hóa sinh học, tự nhiên và không tránh được, đã được lập trình trước trong tế bào. Sự lão hóa tùy theo từng người do gen di truyền quyết định.

- Do hormone: estrogen có ảnh hưởng đến việc sản xuất chất tạo keo. Việc giảm sản xuất estrogen dẫn đến giảm sản xuất chất tạo keo.

- Do thời gian: Lão hóa theo thời gian phụ thuộc vào sự trao đổi chất hàng ngày của tế bào. Mỗi tế bào có năng lượng sống và mitochondria của riêng nó. Mitochondria ảnh hưởng đến việc giải phóng năng lượng của các phân tử thực phẩm bằng cách dùng phân tử khí ôxi. Hợp chất năng lượng cao được cấu thành từ các mitochondria có thể được đưa trực tiếp đến các tế bào cần năng lượng để phát triển, để phân chia, và sản xuất những gì cần thiết cho các mô đặc biệt giúp bảo vệ da chống lại các tác hại và chữa lành các vết thương ở da…

- Do hô hấp: Qua quá trình thở, chúng ta đã cung cấp cho tế bào lượng ôxi để các mitochondria sản xuất năng lượng. Và tác dụng phụ của quy trình này là các gốc ôxi tự do được hình thành. Thời trẻ, các tế bào sản xuất ít các gốc tự do và nhiều chất đề kháng chống lại tác hại của các gốc tự do. Theo thời gian, các tế bào sản xuất nhiều hơn các gốc tự do và cùng lúc đó hệ thống miễn dịch của tế bào đã “mệt mỏi” do đó tế bào dễ bị các gốc tự do tấn công. Thực chất thì các gốc tự do đã ảnh hưởng đến các collagen và sợi đàn hồi, kết quả là làn da bị mỏng đi và nhăn nheo.

- Do môi trường sống: bia rượu, thuốc lá, chế độ dinh dưỡng thiếu chất, tinh thần suy nhược, không khí ô nhiễm làm cho làn da mau lão hóa.

3.3 PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ BẰNG THUỐC:

- Alpha hydroxy acid gel(Neostrata gel plus – AHA) và beta hydroxy acid gel. Thoa đều lên da vào mỗi tối sẽ làm mờ đi vùng da bị đổi màu do tàn nhang, hiện tượng lão hoá, tăng sắc tố da… xuất hiện khi mang thai hoặc sử dụng các dụng cụ ngừa thai.

- Retin A (Retin-A cream is applied to the spots once a day for six months) giúp thu nhỏ các vùng da lão hóa rộng và làm biến mất dần dần vùng da bị lão hóa.

- Alpha hyroxy acid peels: sử dụng acid nhẹ cho tác dụng lên da và đợi cho đến khi da lành tổn thương. Chemical peels hoạt động tốt nhất với người có mắt xanh, tóc nhạc màu nhưng có thể mang lại hiệu quả cho mọi loại da khác nhau. Đây là phương thức điều trị nhanh đứng thứ hai để loại bỏ lão hóa.

- Liquid nitrogen therapy: là phương pháp nhanh nhất để loại bỏ lão hóa. Liquid nitrogen là khí được làm lạnh tới – 3210 F, người điều trị sẽ tưới liquid nitrogen vào vùng da lão hóa, tại đây liquid nitrogen đốt cháy da sẫm màu do lão hóa làm cho lớp da này trắng sáng trở lại sau 1 tháng hoặc sau khóa điều trị.

diendanthietbiysinh